Ulga z tytułu wychowywania dzieci

Podatnicy wychowujący dzieci mogą obniżyć swój roczny podatek dochodowy o tzw. odliczenie na dzieci. Od pierwszego stycznia 2009 ulga ta obejmuje już nie tylko podatników będących rodzicami, lecz również opiekunów prawnych oraz podatników pełniących funkcje rodziny zastępczej.

Kto może stosować odliczenia na dzieci?

Odliczenie to ma się prawo uwzględnić jedynie w podatku dochodowym obliczonym od dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Z ulgi tej nie mogą korzystać zatem osoby, które otrzymują:

• dochody , które są opodatkowane na szczególnych zasadach, z użyciem 19% stawki podatkowej (np. przedsiębiorcy wybierający)
• przychody z gospodarczej działalności opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych

Jeżeli jednak podatnicy owi uzyskują poza tym dochody objęte opodatkowaniem zgodnie ze skalą podatkową (np. emeryturę, rentę, wynagrodzenie za pracę), to w rocznym zeznaniu podatkowym rozliczanym z tytułu uzyskiwania tych dochodów mają prawo rozliczyć omawiane odliczenie.

Ważne!
Z ulgi na dzieci mogą korzystać osoby uzyskujący dochody objęte opodatkowaniem według skali podatkowej, rozliczający roczne zeznanie podatkowe na formularzu PIT-37 lub PIT-36.

Ulga należy się rodzicom sprawującym władzę rodzicielską, prawnym opiekunom, gdy dziecko zamieszkuje z rodzicom zastępczym oraz opiekunem. Z odliczenia nie mogą korzystać więc rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej oraz opiekunowie prawni dziecka, którzy nie zamieszkują wspólnie z dzieckiem.

Odliczenie prorodzinne mogą stosować osoby, które wychowują w roku podatkowym dzieci:

• bez względu na ich wiek, jeżeli pobierały rentę socjalną lub zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny
• małoletnie

Niezwykle ważne!
Odliczenie na dzieci mogą stosować podobnie podatnicy wychowujący dorosłe dzieci do 25 roku życia, pod warunkiem, że dzieci te uczą się lub studiują (również za granicami kraju) i dodatkowo że w roku podatkowym, jakiego dotyczy odliczenie, nie zdobyły dochodów z pieniężnych kapitałów opodatkowanych z zastosowaniem 19% stawki lub objętych opodatkowaniem zgodnie ze skalą podatkową w ogólnej kwocie przewyższającej 3089 zł (to jest 556,02 zł : 18%). Do dochodów owych dodawane są także dochody otrzymane przez dorosłe dzieci poza granicami kraju i to niezależnie od tego, jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania ma do nich zastosowanie. Fakt odbierania przez dziecko renty nie jest ważny dla prawa do odliczenia. Z ulgi nie mogą korzystać podatnicy, których dzieci prowadzą podmiot gospodarczy opodatkowany przy użyciu stawki podatkowej 19% lub na zasadach tzw. ryczałtu ewidencjonowanego lub też podlegają przepisom ustawy o podatku tonażowym.

Jak skorzystać z odliczenia prorodzinnego w przypadku pełnoletnich uczących się dzieci, które zamykają dany etap nauki? Czy da się stosować odliczenie prorodzinne za miesiące wakacji?

Osoba kończąca jakiś etap swego uczenia oficjalnie przestaje być uczniem określonej szkoły z chwilą pozyskania świadectwa. Jednakże jeżeli osoba zamierza kontynuować naukę, nie traci automatycznie statusu osoby uczącej się.

Dlatego w przypadku:

1. Studentów kształcących się w dwóch etapach (studia magisterskie i licencjackie) - odliczenie przysługuje za wszystkie miesiące roku podatkowego w przypadku, gdy student po zaliczeniu egzaminu został zakwalifikowany na studia magisterskie. Gdy jednakże studia nie są kontynuowane lub występuje przerwa (gdy na przykład student nie podejmuje od razu kolejnego etapu studiów), to ulga należy się tylko za miesiące nauki łącznie z miesiącem, w którym został złożony egzamin dyplomowy
2. Uczniów kontynuujących naukę w szkole - odliczenie należy się za cały rok podatkowy
3. Maturzysty, który nie kontynuuje edukacji - odliczenie przysługuje również za miesiące wakacyjne
4. Maturzysty, który podejmuje edukację w szkole wyższej - odliczenie przysługuje za cały rok podatkowy

Jak wyznaczyć wartość przysługującej ulgi na dzieci?

Odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek ustalonej w pierwszym przedziale skali podatkowej, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę lub pełnił funkcję rodziny zastępczej lub sprawował opiekę nad dzieckiem. Kwota ulgi wynosi 92,67 zł miesięcznie na każde dziecko.

Ważne!
Odliczenie nie należy się od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

• wstąpiło w związek matrymonialny
• na podstawie orzeczenia sądu zostało ulokowane w organizacji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych

Może się zdarzyć sytuacja, w której dziecko spod opieki rodziców zostaje oddane w tym samym roku podatkowym do opiekuna prawnego albo do rodziny zastępczej. Jeżeli przekazanie to następuje w czasie miesiąca, każdemu z podatników sprawujących opiekę nad dzieckiem przysługuje w tym miesiącu ulga w kwocie stanowiącej 1/30 miesięcznej kwoty odliczenia za każdy dzień sprawowania nad nim opieki. Oznacza to, że zarówno rodzice, jak i osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej albo opiekun prawny odliczy – za miesiąc, w którym opieka była wykonywana przez różne osoby – 3,09 zł za każdy dzień wykonywania nad dzieckiem pieczy.

Małżeństwo wychowujące dzieci winni pamiętać, iż roczna kwota odliczenia dotyczy w całości obojga opiekunów prawnych dziecka lub rodziców zastępczych będących w związku małżeńskim lub rodziców. Należny im roczny limit ulgi mają prawo odjąć od podatku w równych częściach lub w dowolnej ustalonej proporcji. Odliczenia dokonuje się w rocznym zeznaniu podatkowym, wpisując liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, nazwiska, daty urodzenia dzieci (dane te wpisuje się w PIT/O).

Uwaga!
Podatnik stosujący ulgę na dzieci wysyła PIT-37 lub PIT-36 oraz PIT/O będący załącznikiem do tych deklaracji.

Czy do zeznania PIT dodawać dowody dotyczące odliczenia na dzieci?

Nie ma takiego wymogu. Podatnicy korzystający z ulgi powinni jednakowoż wiedzieć, że na życzenie organów kontroli skarbowej lub Urzędu Skarbowego, podatnik jest obowiązany udostępnić wszelkie dowody niezbędne do sprawdzenia prawa do ulgi, a więc przede wszystkim:

• odpis aktu urodzenia dziecka
• odpis orzeczenia sądu o wyłonieniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą
• zaświadczenie z sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka
• poświadczenia o uczęszczaniu pełnoletnich dzieci do szkoły